اين تحدّى حتّى سورهء كوثر را - كه كوچك‌ترين سورهء قرآن بوده و آياتش بسيار كوتاه است - در بر مىگيرد و ( لَنْ تَفْعَلُوا ) ؛ « 1 » يك سورهء كوچك مانند سورهء كوثر هم نمىتوانيد بياوريد . هم اكنون نيز اين نداى قرآن بلند است و بشر با رشد و كمالى كه در مسائل علمى ، ادبى ، فصاحت و بلاغت داشته و خواهد داشت براى هميشه از ارائهء آن عاجز و ناتوان است . « 2 » كسانى هم كه در مقام تعارض بر آمده‌اند و به ادّعاى خودشان چيزهايى به هم بافته‌اند فقط مورد ريشخندِ متخصّصان قرار گرفته‌اند « 3 » و پاسخشان چيزى جز

--> ( 1 ) . و هرگز نخواهيد كرد . ( بقره : آيه 24 ) ( 2 ) . اقوالى در دلايل اعجاز قرآن : متكلّمان در چگونگى اعجاز قرآن هفت گروه شده‌اند : - نخستين سخن از « سيد مرتضى » است كه گفته است : وجه اعجاز قرآن در اين است كه خداوند مردم را از معارضه با آن باز داشته و علم به چگونگى نظم و فصاحت آن را از مردم گرفته است و اگر خداوند آنان را باز نمىداشت مىتوانستند با آن معارضه كنند . - شيخ مفيد / فرموده است : مردم به اين جهت نتوانستند با قرآن معارضه كنند كه قرآن در مرتبه خارق‌العاده فصاحت بوده و مراتب بلاغت حد و مرزى دارد ، و سخنى كه از آن حد گذشت ، معجزه و خارق العاده مىشود . - عده‌اى گفته‌اند : اعجاز قرآن از جهت معناى صحيح و پيوسته و موافق عقل بودن آن است . - جماعتى هم آن را از جهت عدم اختلال و تناقض در قرآن كه هيچ كتابى عادتاً نمىتواند خالى از آن باشد ، معجزه دانسته‌اند . - عده‌اى هم آن را از جهت اين‌كه شامل اخبار از غيب است معجزه مىدانند . - برخى ديگر نيز گفته‌اند : قرآن معجزه است ؛ چون نظم مخصوص به خود را دارد كه مخالف معهود است . - اكثر معتزله گفته‌اند : تأليف و نظم قرآن معجزه است نه به جهت اين‌كه خدا خلقش را از آوردن مثل آن عاجز كرده كه در اين صورت ممكن بود خداوند اين را بر طرف كند و مردم بر آن قادر مىشدند ، بلكه محال بودن وقوع آن از آنان است ، مانند محال بودن ايجاد اجسام و رنگها و مانند درمان كسى كه به مرض پيسى و برص گرفتار است ، بدون دارو و دوا . اگر بگوييم كه همهء اين وجوه هفتگانه هر كدام يك وجه قرآن است ، بهتر است . ( 3 ) . گواهى ديگران دربارهء قرآن : در اينجا لازم است چند جمله از گفته‌هاى بزرگان و حتى كسانى را كه متهم به مبارزه با قرآن هستند دربارهء عظمت قرآن نقل كنيم :